Klasy energetyczne budynków A+–G – co zmienia dyrektywa EPBD

Dyrektywa EPBD (UE) 2024/1275 wprowadza wspólną dla całej Unii skalę klas energetycznych budynków od A+ do G. Termin na jej wdrożenie minął 29 maja 2026 r., ale w Polsce nowe świadectwa z klasami jeszcze nie obowiązują – według stanu na 19.10.2026 rozporządzenie MRiT nie zostało przyjęte. Do tego czasu wystawiane są świadectwa ze skalą wskaźnika EP, a już wydane dokumenty pozostają ważne.

Sprawdź klasę swojego budynku – zamów świadectwo

Obecne świadectwo pokazuje wskaźnik EP na „suwaku” i porównuje go z wymaganiami dla nowych budynków. Nowy wzór ma zamiast tego przypisywać budynkowi literę – jak etykieta na lodówce. Poniżej wyjaśniamy, co dokładnie przewiduje dyrektywa EPBD, jak mają wyglądać klasy i co właściciel domu lub mieszkania może zrobić już teraz.

1. Czym jest dyrektywa EPBD (UE) 2024/1275 – najważniejsze obowiązki

Dyrektywa EPBD to unijne prawo o charakterystyce energetycznej budynków, które państwa członkowskie muszą przenieść do krajowych przepisów – w Polsce do ustawy o charakterystyce energetycznej budynków i rozporządzeń MRiT.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z 24 kwietnia 2024 r. zastąpiła wcześniejszą dyrektywę 2010/31/UE. Najważniejsze zmiany dla właścicieli i inwestorów:

• Wspólna skala klas A–G na świadectwach, z opcjonalną klasą A+. Klasa A oznacza budynek zeroemisyjny, a G – najsłabsze budynki w krajowym zasobie w momencie wprowadzenia skali.
• Budynki zeroemisyjne – nowe budynki publiczne od 2028 r., wszystkie nowe budynki od 2030 r.
• Cele dla budynków mieszkalnych – średnie zużycie energii pierwotnej w zasobie mieszkaniowym ma spaść o 16% do 2030 r. i o 20–22% do 2035 r. (względem 2020 r.). To cel dla państwa, a nie obowiązek dla konkretnego domu.
• Paszport renowacji – plan modernizacji budynku krok po kroku. Państwa muszą stworzyć taki system, ale dla właściciela domu ma on być dobrowolny.
• Kotły na paliwa kopalne – od 2025 r. bez dotacji do samodzielnych kotłów na paliwa kopalne i plan wycofania ich z budynków do 2040 r.
• Nowy wzór świadectwa – ważny maksymalnie 10 lat, z czytelną klasą na pierwszej stronie i informacją o możliwych usprawnieniach.

2. Klasy energetyczne budynków A+–G – jak mają wyglądać

Klasy energetyczne budynków będą wyznaczane na podstawie wskaźnika EP, czyli rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną w kWh/(m²·rok) – im niższy EP, tym lepsza klasa.

Projekt rozporządzenia MRiT przedstawiony do konsultacji w lipcu 2024 r. zawiera osobne progi dla domów jednorodzinnych, budynków wielorodzinnych i niemieszkalnych. Według informacji z października 2026 r. projekt był zmieniany po zmianach na poziomie UE i przechodził ponowne konsultacje. Gdy rozporządzenie zostanie przyjęte, uzupełnimy tabelę o progi liczbowe. Czym jest wskaźnik EP i jak go odczytać z obecnego świadectwa, wyjaśniamy we wpisie co zawiera świadectwo energetyczne.

3. Jaką klasę będzie miał Twój dom

Najprostszą wskazówką jest wskaźnik EP z obecnego świadectwa: im bliżej wartości dla nowych domów (70 kWh/(m²·rok)), tym wyższa klasa.

• Dom wybudowany według WT 2021 – z EP do 70 kWh/(m²·rok) według zapowiedzi trafiłby do klasy B. Do klasy A potrzebne jest jeszcze niższe zapotrzebowanie i energia z OZE, np. pompa ciepła z fotowoltaiką.
• Dom z lat 80. po termomodernizacji – ocieplone ściany i dach, nowe okna i nowoczesne źródło ciepła mogą obniżyć EP kilkukrotnie, co oznacza awans o kilka klas.
• Dom z lat 80. bez docieplenia, z kotłem na węgiel – EP bywa wielokrotnie wyższy niż w nowym domu, więc taki budynek najpewniej znajdzie się w dolnych klasach skali.

Dokładną klasę pokaże dopiero świadectwo sporządzone według nowej metodologii. Wszystkie przykłady mają charakter orientacyjny.

4. Czy obecne świadectwa stracą ważność

Nie ma przepisu, który unieważniałby wydane świadectwa – obecnie każde świadectwo jest ważne 10 lat od sporządzenia, chyba że wcześniej zmieni się charakterystyka energetyczna budynku.

Przy poprzedniej dużej zmianie przepisów, 28 kwietnia 2023 r., ustawodawca wprost zachował ważność wcześniej przekazanych świadectw. Jak będzie przy nowym wzorze, rozstrzygnie rozporządzenie – do tego czasu świadectwo wystawione dziś jest pełnoprawnym dokumentem przy sprzedaży i najmie. Jak sprawdzić termin ważności posiadanego świadectwa, pokazujemy we wpisie centralny rejestr charakterystyki energetycznej – jak sprawdzić świadectwo.

Według zapowiedzi nowe świadectwa mają być sporządzane na podstawie oględzin budynku, które w części przypadków będzie można zastąpić oględzinami zdalnymi.

5. Co zrobić teraz: świadectwo, audyt, plan termomodernizacji

Nie trzeba czekać na nowe przepisy – jeśli sprzedajesz lub wynajmujesz, potrzebujesz świadectwa już dziś, a jeśli planujesz remont, audyt pokaże, jak podnieść klasę budynku.

1. Sprzedajesz lub wynajmujesz – zamów świadectwo według obecnych przepisów. Obowiązek jego przekazania obowiązuje niezależnie od prac nad klasami – szczegóły we wpisie czy każdy musi mieć świadectwo energetyczne.
2. Chcesz poznać stan budynku – sprawdź wskaźnik EP w aktualnym świadectwie i porównaj go z wymaganiem dla nowych domów.
3. Planujesz modernizację – zacznij od audytu energetycznego. Wskaże, które prace najbardziej obniżą EP, a więc poprawią przyszłą klasę. Kolejność prac omawiamy we wpisie termomodernizacja domu – kolejność prac.
4. Wymieniasz kocioł – weź pod uwagę, że dyrektywa zakłada wycofywanie kotłów na paliwa kopalne do 2040 r., a programy dotacyjne już dziś ich nie finansują.

Pełny przewodnik po obecnych zasadach znajdziesz we wpisie świadectwo charakterystyki energetycznej – kompletny przewodnik.

Sprawdź klasę swojego budynku – zamów świadectwo

6. FAQ – dyrektywa EPBD i klasy energetyczne

Czy trzeba będzie wymienić świadectwo?

Na razie nie. Obecne świadectwo jest ważne 10 lat od sporządzenia, chyba że wcześniej zmieni się charakterystyka budynku, np. po dociepleniu. Przepisy nie przewidują unieważnienia wydanych dokumentów, a przy zmianie w 2023 r. zachowano ważność wcześniejszych świadectw. Szczegóły dla nowego wzoru określi rozporządzenie MRiT.

Czy będą kary za klasę G?

Dyrektywa EPBD nie nakłada kar na właścicieli domów jednorodzinnych za niską klasę. Cele redukcji zużycia energii dotyczą całego zasobu mieszkaniowego państwa, a nie pojedynczych budynków. Polskie przepisy, według stanu na 19.10.2026, również nie przewidują sankcji za klasę energetyczną. Grzywna grozi za brak świadectwa przy sprzedaży lub najmie.

Od kiedy nowe budynki mają być zeroemisyjne?

Według dyrektywy EPBD (UE) 2024/1275 nowe budynki należące do instytucji publicznych mają być zeroemisyjne od 2028 r., a wszystkie pozostałe nowe budynki – od 2030 r. Do tego czasu nowe domy muszą spełniać obecne warunki techniczne WT 2021, czyli w przypadku domu jednorodzinnego EP do 70 kWh/(m²·rok).

Jak sprawdzić klasę swojego domu?

Do czasu przyjęcia nowego rozporządzenia oficjalnej klasy literowej nie da się ustalić. Możesz natomiast sprawdzić wskaźnik EP w obecnym świadectwie lub w publicznym wykazie świadectw w centralnym rejestrze. Jeśli świadectwa nie masz, zamów je – po wprowadzeniu skali łatwo porównasz swój EP z progami klas.