Czy audyt energetyczny jest obowiązkowy? Dom, Czyste Powietrze, premia BGK, firmy

Czy audyt energetyczny jest obowiązkowy? Dla właściciela domu – nie: przy sprzedaży czy najmie wymagane jest świadectwo energetyczne, a nie audyt. Audyt jest natomiast warunkiem dotacji z programu Czyste Powietrze (od 31 marca 2025 r.) i premii termomodernizacyjnej BGK, a duże przedsiębiorstwa muszą go wykonywać co 4 lata (stan na 19.10.2026).

Zamów audyt do Czystego Powietrza

Audyt energetyczny i świadectwo charakterystyki energetycznej to dwa różne dokumenty, które często się myli. Świadectwo opisuje stan budynku i jest obowiązkowe przy sprzedaży i najmie. Audyt to plan modernizacji z wyliczeniem oszczędności – wymagają go programy dotacyjne i przepisy dla dużych firm. Poniżej zestawiamy, kiedy audyt jest konieczny, a kiedy wystarczy świadectwo.

1. Kiedy audyt energetyczny jest wymagany – tabela

Audyt jest wymagany tam, gdzie ktoś finansuje modernizację lub gdy przepisy nakładają go na firmę – w pozostałych sytuacjach wystarczy świadectwo albo nie trzeba żadnego dokumentu.

2. Audyt w programie Czyste Powietrze

W programie Czyste Powietrze audyt energetyczny jest obowiązkowy dla każdego wnioskodawcy od 31 marca 2025 r. i pozostaje obowiązkowy po zmianach programu z 20 lipca 2026 r.

Do wniosku o dotację dołącza się Dokument podsumowujący audyt energetyczny (DPAE) na wzorze programu, podpisany przez osobę uprawnioną, dlatego audyt trzeba wykonać przed złożeniem wniosku. Zakres dofinansowanych prac – grubość ocieplenia, okna, źródło ciepła – musi wynikać z audytu. Po zakończeniu inwestycji wymagane jest jeszcze świadectwo charakterystyki energetycznej, które potwierdza efekt prac.

Koszt audytu jest kosztem kwalifikowanym programu. Według zasad obowiązujących w 2026 r. program zwraca koszt audytu i DPAE do limitu 480 zł netto na poziomie podstawowym, 840 zł na podwyższonym i 1 200 zł na najwyższym. Zwrot wypłacany jest dopiero przy rozliczeniu dotacji – najpierw trzeba za audyt zapłacić samodzielnie. Szczegóły kosztów opisujemy we wpisie ile kosztuje audyt do Czystego Powietrza.

Zielony bon na audyt. NFOŚiGW zapowiedział bon, który ma pokrywać koszt audytu z góry. Według zapowiedzi z kwietnia 2026 r. bon będą przyznawać gminy pełniące rolę operatorów programu, a fundusz przeznaczył na ten cel ok. 75 mln zł. Do 19.10.2026 nie znaleźliśmy ogłoszenia o starcie naboru ani wysokości bonu – przed zleceniem audytu zapytaj w swojej gminie, czy jest operatorem programu, i sprawdź komunikaty na czystepowietrze.gov.pl.

Zamów audyt do Czystego Powietrza

3. Audyt termomodernizacyjny pod premię BGK

Premia termomodernizacyjna z Banku Gospodarstwa Krajowego zawsze wymaga audytu energetycznego, który dołącza się do wniosku składanego za pośrednictwem banku kredytującego.

Premia to spłata części kredytu zaciągniętego na termomodernizację, przyznawana na podstawie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów. Korzystają z niej głównie wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe, ale także właściciele domów. Audyt musi wykazać wymagane oszczędności energii, a BGK go weryfikuje. Jak wygląda taki audyt, opisujemy we wpisie audyt termomodernizacyjny do premii BGK.

4. Obowiązkowy audyt przedsiębiorstwa – kogo dotyczy

Obecnie obowiązek audytu co 4 lata dotyczy dużych przedsiębiorców w rozumieniu prawa przedsiębiorców, czyli firm, które nie są mikro-, małym ani średnim przedsiębiorcą.

Wynika to z art. 36 ustawy z 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej. O przeprowadzonym audycie firma zawiadamia Prezesa URE do 31 grudnia roku, w którym miała obowiązek go wykonać. Dyrektywa (UE) 2023/1791 zmienia kryterium z wielkości firmy na zużycie energii (powyżej 10 TJ średniorocznie), a projekt nowelizacji polskiej ustawy przygotowało Ministerstwo Klimatu i Środowiska – przed planowaniem audytu sprawdź aktualny stan przepisów. Aktualne komunikaty publikuje Urząd Regulacji Energetyki na stronie ure.gov.pl.

5. Audyt a świadectwo – kiedy wystarczy świadectwo

Świadectwo wystarczy zawsze, gdy chodzi o sprzedaż, najem lub odbiór budynku – audytu wymagają tylko programy wsparcia i przepisy dla firm.

Świadectwo opisuje, ile energii zużywa budynek w obecnym stanie, i jest ważne 10 lat. Audyt idzie dalej: porównuje warianty modernizacji, liczy koszty i oszczędności oraz wskazuje optymalny zakres prac. Porównanie obu dokumentów znajdziesz we wpisie audyt energetyczny a świadectwo energetyczne. Jeśli korzystasz z ulgi termomodernizacyjnej, audyt nie jest wymagany, ale można odliczyć jego koszt – wyjaśniamy to we wpisie ulga termomodernizacyjna a audyt energetyczny.

Nawet jeśli audyt nie jest obowiązkowy, bywa opłacalny bez dotacji: przed dużym remontem pokazuje, czy lepiej zacząć od docieplenia, okien czy źródła ciepła, i chroni przed zakupem przewymiarowanej pompy ciepła. Opisuje też kilka wariantów prac z czasem zwrotu, dzięki czemu łatwiej porównać oferty wykonawców i rozłożyć modernizację na etapy.

6. FAQ – czy audyt energetyczny jest obowiązkowy

Czy przy sprzedaży domu potrzebny jest audyt?

Nie. Przy sprzedaży domu, mieszkania lub lokalu ustawa o charakterystyce energetycznej budynków wymaga świadectwa charakterystyki energetycznej, które sprzedający przekazuje nabywcy przy akcie notarialnym. Audyt energetyczny nie jest dokumentem wymaganym przy sprzedaży ani najmie. Przydaje się dopiero, gdy planujesz modernizację lub dotację.

Czy audyt do Czystego Powietrza można zrobić po złożeniu wniosku?

Nie. W programie Czyste Powietrze do wniosku o dotację dołącza się Dokument podsumowujący audyt energetyczny (DPAE), więc audyt musi być gotowy przed złożeniem wniosku. Zakres dofinansowanych prac wynika z audytu. Po zakończeniu inwestycji potrzebne jest jeszcze świadectwo charakterystyki energetycznej budynku.

Czy audyt jest potrzebny do ulgi termomodernizacyjnej?

Nie. Ulga termomodernizacyjna w PIT nie wymaga wykonania audytu energetycznego – wystarczą faktury za wydatki z rządowego wykazu. Audyt jest jednak na tym wykazie, więc jeśli go zlecisz, jego koszt możesz odliczyć w ramach limitu 53 000 zł na podatnika (stan na 19.10.2026).

Kto ponosi koszt audytu?

Koszt audytu ponosi zlecający, najczęściej właściciel budynku. W Czystym Powietrzu audyt jest refundowany do 480–1 200 zł netto, zależnie od poziomu dofinansowania, po rozliczeniu dotacji, a zapowiadany zielony bon ma go finansować z góry przez gminy-operatorów. Koszt audytu można też odliczyć w uldze termomodernizacyjnej, jeśli nie został sfinansowany dotacją.

Planujesz dotację z Czystego Powietrza? Zacznij od audytu – przygotujemy go razem z DPAE do wniosku.

Zamów audyt do Czystego Powietrza